![]() |
| Wykładowcy na kursie dla leśniczych. 1947 r. (Ze zbiorów Technikum Leśnego). |
Po zakończeniu II wojny światowej leśnictwo polskie stanęło w obliczu braku dostatecznej liczby wykształconych pracowników administracji leśnej. Zdziesiątkowany podczas wojny personel leśny należało jak najszybciej odbudować. Do wykonania tego zadania został powołany Oddział Szkolnictwa Leśnego, przekształcony następnie w Wydział Oświaty Zawodowej, a później w Wydział Szkolenia, który wchodził w skład Departamentu Administracyjnego Ministerstwa Leśnictwa. Później Wydział Szkolnictwa przeniesiono do Departamentu Organizacji i Kadr tegoż ministerstwa.
Tymczasowym rozwiązaniem w odbudowie kadr leśnych było organizowanie krótkich kursów. Trwały one 3, 5 lub 6 miesięcy i były przeznaczone dla gajowych, leśniczych i nadleśniczych. Uczestnicy tych kursów uzupełniali głównie wiedzę fachową.
Zaczęły powstawać leśne ośrodki szkoleniowe, organizowane przez dyrekcje okręgowe Lasów Państwowych. Przeznaczone one były wyłącznie do szkolenia personelu już zatrudnionego w Lasach Państwowych, głównie gajowych z większą praktyką. Pierwsze takie ośrodki uruchomiono w 1945 roku na terenie Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie, Poznaniu, Siedlcach, Bytom, Radom, Łódź.
Leśny Ośrodek Szkoleniowy w Białowieży powstał wiosną 1946 roku. Podlegał Dyrekcji Lasów Państwowych Okręgu Białostockiego. Kursy odbywały się początkowo w budynku dawnej stajni carskiej na terenie Parku Pałacowego, później zostały przeniesione do przedwojennej bursy szkolnej w Parku Dyrekcyjnym.
Pierwszy 2-miesięczny kurs był przeznaczony dla podleśniczych. Trwał od maja do lipca 1946 roku. Oficjalne zakończenie odbyło się 6 lipca. Kurs ukończyło 21 gajowych, którzy zostali rozdysponowani przez Ministerstwo Leśnictwa po różnych okręgach LP na Ziemiach Odzyskanych. Na pierwszym kursie wykładał m.in. dyrektor Parku Narodowego w Białowieży dr Jan Jerzy Karpiński, kierownik Państwowej Szkoły dla Leśniczych w Białowieży, która funkcjonowała w latach 1929-1936. On też był prawdopodobnie kierownikiem tego kursu.
Od jesieni 1946 roku wszystkie Leśne Ośrodki Szkoleniowe przestawiły się na szkolenie leśniczych. Tak też było w Białowieży.
Pierwszy kurs dla leśniczych w Białowieży odbył się w terminie: październik 1946 – luty 1947 rok. Ukończyło go 37 osób.
Drugi kurs dla leśniczych trwał od 17 marca do 3 lipca 1947 roku i miał 43 absolwentów. Kierował nim Ryszard Piramidowicz, a wykładowcami byli m.in. Mikołaj Bohdanowicz, Włodzimierz Kozłowicz, Stanisław Szerszenowicz, Włodzimierz Wołkowycki, Ryszard Żywno.
Trzeci kurs dla leśniczych odbył się w terminie: 20 lipca – 3 grudnia 1947 roku. Jego kierownikiem był Ryszard Żywno. Kurs ten został przeprowadzony już w świeżo wyremontowanym budynku przedwojennej bursy szkolnej. Kurs ukończyło około 40 osób.
Czwarty kurs dla leśniczych trwał od 10 grudnia 1947 roku do 30 maja 1948 roku. Jego kierownikiem był Stefan Ryczanowski. Kurs ukończyło 36 osób.
Kursy były prowadzone na wzór wojskowy. Obowiązywał ustalony regulamin. Wykłady dotyczyły przedmiotów zawodowych, ale były także lekcje matematyki i języka polskiego. Wykłady trwały 5-8 godzin dziennie. Odbywały się też zajęcia praktyczne w terenie. Każdy kurs kończył się egzaminem, którego przewodniczącym był dyrektor Dyrekcji Lasów Państwowych Okręgu Białostockiego w Białymstoku. Wręczanie świadectw przebiegało w uroczystej atmosferze. Na zakończenie urządzano zabawę w gospodzie „Turystyczna”.
Szkolenie leśniczych stopniowo wypełniło braki kadrowe. W 1948 roku, osiągnąwszy dostateczną liczbę leśniczych, władze leśne zwróciły uwagę na konieczność szkolenia robotników leśnych. W związku z tym większość Leśnych Ośrodków Szkoleniowych przemianowano na Ośrodki Szkolenia Robotników Leśnych. Tak też stało się w przypadku Białowieży. W tej sprawie minister leśnictwa Bolesław Podedworny wystosował 15 października 1948 roku odpowiednie pismo do Dyrekcji Lasów Państwowych Okręgu Białostockiego.
W historii szkolnictwa leśnego w Białowieży nastąpił nowy etap.
Szersze wiadomości o Leśnych Ośrodkach Szkoleniowych zainteresowani znajdą w książce Anny Kulbackiej pt. „Zanim powstały technika leśne…” (Gołuchów 2016).
(Oprac. Piotr Bajko)